Merkez Bankalarının Döviz Rezervi ve Yönetimi

Merkez Bankalarının Rezerv Biriktirme Pratiği

Merkez Bankaları, yerli para biriminin miktarından ve değerinden sorumlu olduğu gibi aynı zamanda ülkenin döviz ihtiyacını karşılamak için yabancı paralar cinsinden rezerv biriktirirler. Son on yılda bu rezervlerde altının daha fazla yer alması dikkat çekici hale gelmiştir.

Rezerv Biriktirme Yöntemlerindeki Değişimler

Rezerv biriktirme yöntemlerinde önemli değişiklikler yaşanmıştır. Özellikle rezerv opsiyon mekanizması (ROM), gelişmekte olan ülkelerde bankaların tercihleri doğrultusunda döviz rezervlerinin artıp azalmasına olanak tanımıştır. Ayrıca, TCMB 2018 yılında SWAP işlemlerine başlamış ve bu da rezerv yönetiminde yeni bir dönemi başlatmıştır.

ROM Uygulaması

Özellikle 2008 küresel krizinden sonra gelişmekte olan ülkelere yoğun yabancı sermaye girişi, ROM uygulamasını başlatma ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Bu uygulama sayesinde döviz rezervleri bankaların tercihleri doğrultusunda artıp azalmıştır.

SWAP İşlemleri

TCMB’nin 2018 yılında başlattığı SWAP işlemleri, bankaların döviz likiditesini yönetmelerine olanak tanımıştır. Bu işlemler, TCMB’nin brüt rezervlerini etkilemiş ve oynaklığa sebep olmuştur.

Döviz Getiren Kaynaklar

Bankaların dış borç çevirme oranlarının yüksek olması ve yabancı alımların sınırlı da olsa devam etmesi, döviz likiditesini desteklemiştir. Bankaların artan döviz likiditesini faizlerin yüksek olduğu bir ortamda uzun vadeli SWAP işlemleri ile TL’ye çevirmesi, TCMB’nin brüt rezervlerinin artmasına yol açmıştır.

TCMB’nin Rezerv Politikası

TCMB, özellikle doğrudan döviz alımları ile rezervlerini artırmış, ancak bu süreçte rezervlerde oynaklık gözlenmiştir. Önemli olan ise TCMB’nin ne kadar kalıcı olarak döviz biriktirdiğidir.